Hazırlayan: Uzm. Dt. Cansu Ertaş Bingöl
Parmak emme, uzun süre ve sık tekrarlandığında çocukların diş dizilimini ve kapanış ilişkisini etkileyebilir. Özellikle ön dişler arasında açıklık, üst ön dişlerin daha önde konumlanması, üst diş kavsında daralma ve bazı çapraz kapanış problemleriyle ilişkili olabilir.
Hızlı Cevap: Bebeklik ve erken çocukluk döneminde parmak emme sık görülen bir davranıştır. Dişler üzerindeki etkisi yalnızca çocuğun yaşına değil; alışkanlığın ne kadar süredir devam ettiğine, ne kadar sık tekrarlandığına ve emme sırasında uygulanan kuvvete bağlıdır. Uzun süre devam eden veya dişlerde değişikliklere neden olan alışkanlıklarda çocuk diş hekimi ya da ortodonti değerlendirmesi gerekebilir.
Parmak emme, özellikle bebeklik ve erken çocukluk döneminde görülen beslenme dışı emme alışkanlıklarından biridir. Çocuklar parmak emme davranışını uykuya geçerken, sakinleşirken veya kendilerini rahatlatmak amacıyla gösterebilir.
Erken yaşlarda parmak emme tek başına bir ortodontik problem anlamına gelmez. Birçok çocuk büyüdükçe bu alışkanlığı kendiliğinden bırakabilir.
Ancak alışkanlık uzun süre devam ettiğinde dişler ve gelişmekte olan dentoalveolar yapılar üzerinde tekrarlayan kuvvet oluşabilir. Bu nedenle olası etkiler değerlendirilirken yalnızca yaş değil, alışkanlığın süresi, sıklığı ve yoğunluğu da dikkate alınır.
Uzun süreli parmak emme, ön ve arka dişlerin kapanış ilişkisini değiştirebilir. Bununla birlikte her çocukta aynı diş değişikliklerinin oluşması beklenmez.
Parmak emmeyle ilişkili olarak değerlendirilebilecek başlıca ortodontik değişiklikler şunlardır:
Bu değişikliklerin ortaya çıkmasında parmağın ağızda ne kadar süre tutulduğu, alışkanlığın gün içerisinde ne sıklıkla tekrarlandığı, parmağın konumu ve uygulanan kuvvet önemlidir.
Uzun süre devam eden parmak emme alışkanlığı, ön açık kapanış gelişimiyle ilişkili olabilir. Ön açık kapanışta çocuk dişlerini kapattığında üst ve alt ön dişler arasında açıklık kalır.
Parmağın uzun süre ön dişler arasında bulunması, bu bölgedeki dişlerin sürme ve kapanış ilişkisini etkileyebilir.
Ancak açık kapanışın tek nedeni parmak emme değildir. Çocuğun büyüme özellikleri, dil pozisyonu ve diğer fonksiyonel alışkanlıklar da değerlendirilmelidir.
Uzun süre devam eden parmak emme, üst ön dişlerin daha önde konumlanmasıyla ilişkili olabilir. Ortodontik değerlendirmede bu durum alt ve üst ön dişler arasındaki yatay mesafenin artması şeklinde görülebilir.
Ortaya çıkabilecek değişikliğin düzeyi;
göre değişebilir.
Bu nedenle aynı yaşta ve benzer süre boyunca parmak emen iki çocukta aynı ortodontik değişikliklerin görülmesi beklenmez.
Uzun süreli ve yoğun parmak emme alışkanlığı, gelişmekte olan diş kavsı ve çevresindeki dentoalveolar yapıların şekillenmesini etkileyebilir.
Özellikle uzun süre devam eden emme alışkanlıkları; üst diş kavsında daralma, ön bölgedeki kapanış değişiklikleri ve bazı posterior çapraz kapanış problemleriyle ilişkili olabilir.
Bununla birlikte “parmak emme çeneyi mutlaka bozar” şeklinde bir genelleme doğru değildir. Oluşabilecek değişiklikler çocuğun büyüme yapısına ve alışkanlığın süresi, sıklığı ve yoğunluğuna göre farklılık gösterebilir.
Parmak emme, posterior çapraz kapanış gelişimiyle ilişkili olabilir. Üst diş kavsındaki daralma, bazı çocuklarda üst ve alt arka dişlerin kapanış ilişkisinin değişmesine eşlik edebilir.
Ancak çapraz kapanışın farklı nedenleri de bulunur. Çocuğun dişlerini kapatırken çenesinde yana kayma görülmesi veya arka dişlerin kapanışında belirgin farklılık saptanması durumunda ortodontik değerlendirme yapılması uygun olabilir.
Parmak emme bebeklik ve erken çocukluk döneminde görülebilen doğal bir davranıştır; ancak dişler üzerindeki etki için tek bir kesin yaş sınırı yoktur.
American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD), ebeveynlerin çocukların parmak emme gibi beslenme dışı emme alışkanlıklarını yaklaşık 36 aya kadar veya daha erken bırakmalarına destek olmalarını önermektedir.
Bu yaş, dişlerde sorunların kesin olarak başladığı bir sınır değildir. Alışkanlığın:
da değerlendirilmelidir.
Parmak emme alışkanlığı özellikle şu durumlarda çocuk diş hekimi veya ortodonti uzmanı tarafından değerlendirilebilir:
Erken değerlendirme, her çocukta hemen tedaviye başlanacağı anlamına gelmez. Bazı çocuklarda yalnızca alışkanlığın ve diş gelişiminin takip edilmesi yeterli olabilir.
Bazı erken ve hafif ortodontik değişikliklerde, parmak emme alışkanlığı bırakıldıktan sonra büyüme ve dişlenme süreciyle birlikte düzelme görülebilir. Ancak her değişikliğin kendiliğinden tamamen düzeleceği söylenemez.
Düzelme ihtimali;
göre değerlendirilir.
Ön açık kapanış, çapraz kapanış veya belirgin diş konum değişikliği devam ediyorsa ortodontik değerlendirme gerekebilir.
Parmak emme alışkanlığını bırakma sürecinde cezalandırıcı veya utandırıcı yaklaşımlar yerine çocuğu destekleyen yöntemler tercih edilmelidir.
Çocuğun alışkanlığı hangi durumlarda yaptığını anlamak ve sürece aktif şekilde katılmasını sağlamak önemlidir.
Ebeveynler şu yöntemlerden yararlanabilir:
Çocuğun parmak emme davranışını özellikle uyku öncesinde, stresli olduğunda veya sıkıldığında yapıp yapmadığı gözlemlenebilir.
Parmak emme çoğu çocuk için rahatlama davranışıdır. Baskı veya ceza alışkanlığı bırakma sürecini zorlaştırabilir.
Çocuğun parmağını emmediği dönemlerde olumlu pekiştirme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Uyku rutini, hikâye, sevdiği bir oyuncak veya farklı sakinleşme yöntemleri parmak emmenin yerine kullanılabilecek alternatifler oluşturabilir.
Alışkanlık devam ediyor veya dişlerde ve kapanışta değişiklik görülüyorsa çocuk diş hekimi ya da ortodonti uzmanı tarafından değerlendirme yapılabilir.
Her parmak emen çocukta alışkanlık kırıcı aparey gerekli değildir. Öncelikle çocuğun yaşı, alışkanlığın süresi ve yoğunluğu, alışkanlığı bırakmaya yönelik motivasyonu ve dişlerde oluşan değişiklikler değerlendirilir.
Davranışsal ve destekleyici yöntemlere rağmen alışkanlığın devam ettiği seçilmiş vakalarda çocuk diş hekimi veya ortodonti uzmanı tarafından ağız içi apareyler değerlendirilebilir.
Aparey kullanımı her çocuk için standart bir uygulama değildir; tedavi kararı bireysel değerlendirme sonrasında verilmelidir.
Parmak emme ve uzun süre devam eden emzik kullanımı benzer kapanış değişiklikleriyle ilişkili olabilir ancak dişleri tamamen aynı şekilde etkiledikleri söylenemez.
Alışkanlığın türü kadar;
da önemlidir.
Bu nedenle yalnızca “parmak mı emzik mi?” sorusuna değil, alışkanlığın nasıl ve ne kadar süre devam ettiğine bakılması gerekir.
Parmak emmeye eşlik eden diş veya kapanış değişiklikleri fark edildiğinde ortodontik değerlendirme yapılabilir. Özellikle ön açık kapanış, üst ön dişlerin belirgin şekilde önde konumlanması, posterior çapraz kapanış veya üst diş kavsinde daralma gibi bulguların bulunması durumunda mevcut durum değerlendirilmelidir.
Ortodontik değerlendirme yapılması, her durumda hemen tedaviye başlanacağı anlamına gelmez.
Çocuğun:
birlikte değerlendirilerek takip veya tedavi zamanı belirlenir.
Uzun süreli ve yoğun parmak emme dişlerin konumunu ve kapanış ilişkisini etkileyebilir. Oluşabilecek değişiklikler alışkanlığın süresi, sıklığı ve yoğunluğuna göre farklılık gösterebilir.
Uzun süre devam eden parmak emme, üst ön dişlerin daha önde konumlanmasıyla ilişkili olabilir. Ancak her çocukta aynı değişiklik görülmez.
Uzun süreli parmak emme, ön açık kapanış gelişimiyle ilişkili olabilir. Alışkanlığın süresi, sıklığı ve yoğunluğu oluşabilecek değişikliklerin değerlendirilmesinde önemlidir.
AAPD, ebeveynlerin parmak emme gibi beslenme dışı emme alışkanlıklarını yaklaşık 36 aya kadar veya daha erken bırakmaları konusunda çocuklarını desteklemelerini önermektedir. Ancak 3 yaş, diş problemlerinin kesin olarak başladığı bir sınır değildir.
Bazı erken ve hafif değişikliklerde büyüme sürecinde düzelme görülebilir. Ancak her diş veya kapanış probleminin kendiliğinden tamamen düzeleceği söylenemez.
Her çocukta gerekmez. Alışkanlık destekleyici yöntemlere rağmen devam ediyor ve diş veya kapanış değişiklikleri bulunuyorsa çocuk diş hekimi veya ortodonti uzmanı tarafından aparey seçeneği değerlendirilebilir.
Tedavi konusunda bilgi almak ve randevu oluşturmak için aşağıda formu doldurun.
– 1990 yılında Trabzon'da doğdu. İlk orta ve lise eğitimini Trabzon'da tamamladı.
– 2009-2014 yılları arası Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde eğitim gördü.
– 2016 yılında Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'nda uzmanlık eğitimine başladı.
– 2019 yılında çocuk diş hekimliği (Pedodonti) alanında uzman unvanını aldı.
– Uzman olduğu yıl eşi Halil Toros Bingöl ile kurdukları Omnia Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde yenilikçi tedavilerle hastalarına hizmet vermektedir.
– Genel anestezi altında ve sedasyon ile diş tedavileri, vital pulpa tedavileri, pediatrik zirkon kron uygulamaları alanlarında kendini geliştirmiştir. Türk Pedodonti Derneği üyesidir. Evli ve bir kız çocuğu annesidir.
İzmir’in en tecrübeli diş kliniklerinden biri olan Özel Omnia Dental Clinic, uzman hekim kadrosu, ileri tıp teknolojisi, tam donanımlı tanı ve tedavi üniteleri, modern mimarisi ve misafirlerinin tüm ihtiyaçları düşünülerek tasarlanmış yapısı ile haftanın 6 günü hizmet vermektedir.
Dt. Ekin Gülce Gülbey
Dt. Sıla Çetinkaya
Işıltılı gülüşler için hemen randevu alın.
Pazartesi - Cumartesi 09:00 — 19:00
Adres:
© 2026 – omniaclinics.com. Tüm Hakları Saklıdır.
